{"id":119,"date":"2026-04-04T13:59:32","date_gmt":"2026-04-04T13:59:32","guid":{"rendered":"https:\/\/velarium.org\/?p=119"},"modified":"2026-04-04T14:00:27","modified_gmt":"2026-04-04T14:00:27","slug":"panorama-kina-japonskiego-1950-czesc-4","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/velarium.org\/?p=119","title":{"rendered":"Panorama kina japo\u0144skiego: 1950 (cz\u0119\u015b\u0107 4.)"},"content":{"rendered":"\n<p>Seria Panorama kina japo\u0144skiego ma za zadanie zebra\u0107 i pokr\u00f3tce om\u00f3wi\u0107 wszystkie produkcje japo\u0144skie powsta\u0142e od roku 1948, jakie s\u0105 dost\u0119pne z angielskimi t\u0142umaczeniami (i kilka, jakie nie s\u0105).<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1000\" height=\"1425\" src=\"https:\/\/velarium.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/MV5BY2I1M2Q3MTQtNjFlYS00MjE1LTg2YzQtMDlkNTAxYTQ5MDQyXkEyXkFqcGc@._V1_FMjpg_UX1000_.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-121\" srcset=\"https:\/\/velarium.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/MV5BY2I1M2Q3MTQtNjFlYS00MjE1LTg2YzQtMDlkNTAxYTQ5MDQyXkEyXkFqcGc@._V1_FMjpg_UX1000_.jpg 1000w, https:\/\/velarium.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/MV5BY2I1M2Q3MTQtNjFlYS00MjE1LTg2YzQtMDlkNTAxYTQ5MDQyXkEyXkFqcGc@._V1_FMjpg_UX1000_-211x300.jpg 211w, https:\/\/velarium.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/MV5BY2I1M2Q3MTQtNjFlYS00MjE1LTg2YzQtMDlkNTAxYTQ5MDQyXkEyXkFqcGc@._V1_FMjpg_UX1000_-768x1094.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong><em>Fencing Master<\/em><\/strong><br>(<em>Tateshi Danpei<\/em>; dos\u0142.: Choreograf scen szermierczych Danpei)<\/p>\n\n\n\n<p>Re\u017cyseria: Masahiro Makino<br>Scenariusz: Akira Kurosawa, Yukinobu Hasegawa<br>Studio: Toyoko Eiga<br>Gatunek: dramat<\/p>\n\n\n\n<p>Obsada: Utaemon Ichikawa, Isuzu Yamada, Entatsu Yokoyama, Chiaki Tsukioka, Eitar\u014d Shind\u014d, Kyoji Sugi, Yoshi Kat\u014d, Kinnosuke Takamatsu, Reiko Hatsune, Shizuo Maeda, Kensaku Hara, Ry\u016bnosuke Tsukigata<\/p>\n\n\n\n<p>Choreograf scen szermierczych Danpei musi stawi\u0107 czo\u0142a nowoczesnym stylistykom teatralnym, zagra\u017caj\u0105cym jego tradycyjnemu podej\u015bciu do wykonywanego zawodu.<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"text-decoration: underline;\">Komentarz:<\/span> Film rozpatrywa\u0107 mo\u017cna na dw\u00f3ch poziomach: pierwszy z nich to wierzchnia warstwa (melo)dramatyczna, opowiadaj\u0105ca o Danpeiu staraj\u0105cym si\u0119 tworzy\u0107 jak najlepsze choreografie szermiercze. Mimo \u017ce widz zostaje wprowadzony do jego pracy w lekkim, niemal\u017ce komediowym tonie, to z powodu nagromadzenia si\u0119 r\u00f3\u017cnorakich problem\u00f3w, film do\u015b\u0107 szybko nabiera gorzkiego smaku. Grupa teatralna Danpeia planuje zrezygnowa\u0107 ze sztuk z szermierk\u0105, jego \u017cona umiera, on sam doznaje parali\u017cu. K\u0142opoty protagonisty uzupe\u0142niaj\u0105 te\u017c jego zmagania z nowymi formami teatralnymi, zyskuj\u0105cymi coraz wi\u0119ksz\u0105 popularno\u015b\u0107 w kraju; to za\u015b kieruje nasz\u0105 uwag\u0119 na drugi poziom produkcji jako metafory przemian zachodz\u0105cych w \u00f3wczesnej Japonii.<\/p>\n\n\n\n<p>Japonia chwyta\u0142a bowiem zachodnie trendy, filozofie oraz sztuk\u0119 na pocz\u0105tku XX wieku z niepowstrzymanym apetytem. Epoka Taish\u014d by\u0142a silnie naznaczona wch\u0142anianiem zachodnich idei i m\u00f3d, lecz z r\u00f3wnoczesnym ruchem w stron\u0119 agresywnego oporu wobec nich, kt\u00f3ry zdominowa\u0142 japo\u0144sk\u0105 kultur\u0119 pod koniec lat 30. i w latach 40. Jako \u017ce akcja filmu rozgrywa si\u0119 w epoce Taish\u014d, to Danpei zostaje zmuszony do porzucenia starej, pochodz\u0105cej z teatru <em>kabuki <\/em>szko\u0142y choreografii szermierczych na rzecz realizmu, do tej pory jemu nieznanemu. Mo\u017cna przy tym wyci\u0105gn\u0105\u0107 paralele pomi\u0119dzy czasem akcji filmu a okresem jego powstania, czyli okresem po zako\u0144czeniu drugiej wojny \u015bwiatowej. Oba bowiem dziel\u0105 podobie\u0144stwa w kontek\u015bcie pora\u017cki w konfrontacji z zachodem i nast\u0119puj\u0105cej po niej asymilacji zachodnich my\u015bli, zasad, warto\u015bci czy technologii.<\/p>\n\n\n\n<p>Film Makino jest pr\u00f3b\u0105 odzwierciedlenia nastroj\u00f3w spo\u0142ecznych, lecz pr\u00f3b\u0105 staraj\u0105c\u0105 si\u0119 utrzyma\u0107 jak najbardziej neutralny wyd\u017awi\u0119k. Nie mo\u017cna zatem z produkcji wnioskowa\u0107, kt\u00f3ra strona \u2013 klasyczna czy realistyczna \u2013 jest wg jej autor\u00f3w warto\u015bciowsza, nie u\u015bwiadczymy tu te\u017c szerszego przedstawienia wp\u0142ywu zmian kulturowych. Przej\u015bcie w kierunku zachodniej my\u015bli nie jest tu bowiem cechowane ani pozytywnie, ani negatywnie. Je\u015bli ju\u017c, to obie strony zdaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnowa\u017cy\u0107 \u2013 po\u015bwi\u0119cenie si\u0119 nowej my\u015bli daje Danpeiemu uznanie i s\u0142aw\u0119, lecz traci przy tym \u017con\u0119 i zdrowie, gdy za\u015b skupia\u0142 si\u0119 na tradycyjnym teatrze by\u0142 biedny, nieszanowany oraz czu\u0142 si\u0119 wybrakowany jako m\u0119\u017cczyzna, posiada\u0142 natomiast stabilny tryb \u017cycia. Ten brak wyra\u017anego zdeterminowania, co do wizji przemian (oraz brak wgl\u0105du w \u015brodowisko teatralne w tych prze\u0142omowych czasach), mo\u017ce oczywi\u015bcie wynika\u0107 ze zwyczajnej niech\u0119ci tw\u00f3rc\u00f3w w zag\u0142\u0119bianie si\u0119 w temat; zamiast tego woleli by\u0107 mo\u017ce trzyma\u0107 si\u0119 sprawdzonego i popularnego modelu ckliwego melodramatu. Tote\u017c finalnie <em>Fencing Master <\/em>nie stanowi wiele wi\u0119cej ani\u017celi niezbyt ambitn\u0105, cho\u0107 przyzna\u0107 trzeba \u2013 sprawnie wykonan\u0105 \u2013 rozrywk\u0119 dla szerszej widowni.<\/p>\n\n\n\n<p>I cho\u0107 jasnych odpowiedzi co do opinii tw\u00f3rc\u00f3w nie znajdziemy w diegezie, to w sukurs by\u0107 mo\u017ce przychodzi nam produkcyjna strona filmu oraz kierunek obrany przez jego g\u0142\u00f3wnego scenarzyst\u0119 \u2013 Akir\u0119 Kurosaw\u0119. Obraz jawi si\u0119 wtedy jako pr\u00f3ba wprowadzenia element\u00f3w realistycznego kina w kino <em>jidaigeki<\/em>, czyli co\u015b, co Kurosawa b\u0119dzie czyni\u0142 w najbli\u017cszych latach z pozycji re\u017cysera, staj\u0105c za kamer\u0105 <em>Siedmiu samuraj\u00f3w (Shichinin no samurai<\/em>, 1954) czy <em>Stra\u017cy przybocznej (Yojinb\u014d<\/em>, 1961), lecz r\u00f3wnie\u017c <em>Rashomona<\/em> maj\u0105cego premier\u0119 zaledwie jeden dzie\u0144 przed premier\u0105 <em>Fencing Master<\/em>.<\/p>\n\n\n\n<p>7\/10<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"780\" height=\"1104\" src=\"https:\/\/velarium.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/MV5BZGZkOGNhMzktYjNhYS00YmE3LWJmYmUtOTRlMDYwOGJjYzJkXkEyXkFqcGc@._V1_.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-122\" srcset=\"https:\/\/velarium.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/MV5BZGZkOGNhMzktYjNhYS00YmE3LWJmYmUtOTRlMDYwOGJjYzJkXkEyXkFqcGc@._V1_.jpg 780w, https:\/\/velarium.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/MV5BZGZkOGNhMzktYjNhYS00YmE3LWJmYmUtOTRlMDYwOGJjYzJkXkEyXkFqcGc@._V1_-212x300.jpg 212w, https:\/\/velarium.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/MV5BZGZkOGNhMzktYjNhYS00YmE3LWJmYmUtOTRlMDYwOGJjYzJkXkEyXkFqcGc@._V1_-768x1087.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 780px) 100vw, 780px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><em><strong>Przeznaczenie pani Yuki<\/strong><br><strong>Portrait of Madame Yuki<\/strong><br><\/em>(<em>Yuki fujin ezu<\/em>)<\/p>\n\n\n\n<p>Re\u017cyseria: Kenji Mizoguchi<br>Scenariusz: Yoshikata Yoda, Kazuo Funahashi<br>Studio: Takimura Productions, Shintoho<br>Gatunek: dramat<\/p>\n\n\n\n<p>Obsada: Michiyo Kogure, Ken Uehara, Eijir\u014d Yanagi, Yoshiko Kuga, Haruya Kat\u014d, Yuriko Hamada, Kumeko Urabe, Shizue Natsukawa, S\u014d Yamamura<\/p>\n\n\n\n<p>M\u0142oda kobieta zatrudnia si\u0119 jako s\u0142u\u017c\u0105ca szlachcianki i niebawem odkrywa, \u017ce pod powierzchni\u0105 luksusu skrywa si\u0119 wielkie cierpienie.<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"text-decoration: underline;\">Komentarz:<\/span> Podczas ogl\u0105dania <em>Przeznaczenia pani Yuki<\/em> nie spos\u00f3b nie przypomnie\u0107 sobie wcze\u015bniejszych film\u00f3w re\u017cysera, szczeg\u00f3lnie za\u015b <em>Elegi\u0119 Naniwy<\/em> (1936). Opowiada ona o Ayako Murai, m\u0142odej kobiecie, jaka znalaz\u0142a si\u0119 w pu\u0142apce modernizuj\u0105cej si\u0119 Japonii. Kraj ten w okresach Restauracji Meiji oraz ery Taish\u014d przechodzi\u0142 przez gwa\u0142towny okres zmian spo\u0142eczno-politycznych. Przeobra\u017cenia by\u0142y jednak cz\u0119stsze w teorii ni\u017c praktyce; ludzka mentalno\u015b\u0107, jak wiemy, nie ulega przekszta\u0142ceniom z t\u0105 sam\u0105 pr\u0119dko\u015bci\u0105, co przepisy i polityczne idee. Ayako chc\u0105c pom\u00f3c swojemu zad\u0142u\u017conemu ojcu oraz studiuj\u0105cemu bratu, decyduje si\u0119 zosta\u0107 kochank\u0105 swojego szefa. Jej czyn za\u015b powoduje nie tylko spo\u0142eczne wykluczenie, lecz r\u00f3wnie\u017c odrzucenie przez rodzin\u0119, kt\u00f3rej stara\u0142a si\u0119 pom\u00f3c.<\/p>\n\n\n\n<p>Mizoguchi nie anga\u017cuje si\u0119 w krytyk\u0119 post\u0119powania kobiety. Zamiast tego kre\u015bli raczej krytyk\u0119 oraz na\u015bwietla patologie systemu patriarchalnego. M\u0119\u017cczy\u017ani u niego cz\u0119sto znajduj\u0105 si\u0119 na pozycji dominuj\u0105cej, lecz jedynie z powodu spo\u0142eczno-politycznych uwarunkowa\u0144. Na ka\u017cdym kroku bowiem to w\u0142a\u015bnie m\u0119\u017cczy\u017ani odnosz\u0105 kolejne pora\u017cki i\/lub wci\u0105\u017c zachowuj\u0105 si\u0119 infantylnie. Szef Ayako jest niemoralnym kobieciarzem, jej ojciec nieudacznikiem, brat nie potrafi zarobi\u0107 pieni\u0119dzy, jej narzeczony jest pozbawiony odwagi i przy najmniejszych k\u0142opotach chowa si\u0119 za plecami dziewczyny. Mimo tego dla niej samej \u2013 nowoczesnej kobiety w tradycjonalistycznym spo\u0142ecze\u0144stwie \u2013 nie ma \u017cadnej mo\u017cliwo\u015bci na odniesienie sukcesu. Warto przy tym doda\u0107 \u2013 tak\u017ce w kontek\u015bcie <em>Przeznaczenia pani Yuki \u2013<\/em> \u017ce w <em>Elegii Naniwy<\/em> upatruje si\u0119 element\u00f3w autobiograficznych, zawartych w przedstawieniu rodziny protagonistki, zw\u0142aszcza jej ojca, podobnego ojcu re\u017cysera.<\/p>\n\n\n\n<p>W 1950 roku Mizoguchi odszed\u0142 z Shochiku z powodu niemo\u017cliwo\u015bci uzyskania porozumienia w kwestii planowanej przez niego adaptacji prozy Saikaku. Nie maj\u0105c podpisanego kontraktu z \u017cadnym ze studi\u00f3w, trzy nast\u0119pne obrazy re\u017cyser zrealizowa\u0142 w trzech r\u00f3\u017cnych plac\u00f3wkach: Shintoho (<em>Przeznaczenie pani Yuki<\/em>), Daiei (<em>Pani Oyu<\/em>) i Toho (<em>Pani na Musashino<\/em>). \u0141\u0105cz\u0105 si\u0119 one w lu\u017an\u0105 trylogi\u0119, po kt\u00f3rej Mizoguchiemu uda\u0142o si\u0119 spe\u0142ni\u0107 sw\u00f3j zamiar adaptacji dzie\u0142a Saikaku, kt\u00f3r\u0105 zrealizowa\u0142 w 1952 roku dla Shintoho i kt\u00f3ra przynios\u0142a mu \u015bwiatowy rozg\u0142os.<\/p>\n\n\n\n<p><em>Przeznaczenie pani Yuki <\/em>jest klasycznym przyk\u0142adem tw\u00f3rczo\u015bci re\u017cysera, skupiaj\u0105cego si\u0119 na impasie pojawiaj\u0105cym si\u0119 na skrzy\u017cowaniu nowoczesnego, modernistycznego systemu i tradycyjnych zasad spo\u0142ecznego konduktu. Mizoguchi kontrastuje tu posta\u0107 tradycyjnej japo\u0144skiej kobiety, tytu\u0142owej pani Yuki, kt\u00f3rej przywi\u0105zanie do starych warto\u015bci ju\u017c na poziomie wizualnym zostaje po\u015bwiadczone tradycyjnym kimonem, z kobiet\u0105 nowoczesn\u0105 \u2013 kochank\u0105 m\u0119\u017ca, ubran\u0105 w zachodnie ubranie, g\u0142o\u015bn\u0105, dominuj\u0105c\u0105, wykorzystuj\u0105c\u0105 swoj\u0105 seksualno\u015b\u0107 do zdobywania spo\u0142ecznych awans\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a>Cho\u0107 widz sp\u0119dza zdecydowanie wi\u0119cej czasu z tytu\u0142ow\u0105 pani\u0105 Yuki, to re\u017cyser nie wskazuje na prymat jednej kobiety nad drug\u0105, a raczej na istnienie paradoksalnego systemu spo\u0142ecznego, kt\u00f3ry nie pozwala kobiecie na odnalezienie szcz\u0119\u015bcia niezale\u017cnie od tego czy b\u0119dzie tradycyjna czy nowoczesna. Tradycyjna, konformistyczna kobieta nie potrafi bowiem nigdy postawi\u0107 na swoim; w konfrontacji z innymi nie jest w stanie si\u0119 sprzeciwia\u0107 i jedyne co jej pozostaje to bierna akceptacja decyzji innych, cz\u0119sto wi\u0105\u017c\u0105cych si\u0119 z jej w\u0142asnym cierpieniem oraz upokorzeniem. Jest to typowa Japonka, kt\u00f3ra w modernizuj\u0105cym si\u0119 spo\u0142ecze\u0144stwie powojennym powoli odchodzi w przesz\u0142o\u015b\u0107, co po\u015bwiadcza fina\u0142 zamkni\u0119ty w niezwykle kunsztownych, wizualnie pi\u0119knych scenach.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a>Tymczasem kobieta nowoczesna aby osi\u0105ga\u0107 kolejne szczeble w drabinie spo\u0142ecznej jest zmuszona do wykorzystywania sprytu i k\u0142amstw, gdy\u017c w \u015bwiecie zdominowanym przez m\u0119\u017cczyzn nie ma mo\u017cliwo\u015bci uczciwego uzyskania sukcesu. Szczera, \u201eklasycznie japo\u0144ska\u201d kobieta musi zatem siedzie\u0107 w domu w cieniu m\u0119\u017cczyzny, podczas gdy pewna siebie i rebeliancka si\u0142\u0105 rzeczy stacza si\u0119 na niemoraln\u0105 drog\u0119, gdy\u017c tylko taka umo\u017cliwia pokonanie m\u0119\u017cczyzn w (skrajnie) patriarchalnym spo\u0142ecze\u0144stwie. Jej niemoralno\u015b\u0107 wi\u0105\u017ce si\u0119 za\u015b z wykluczeniem spo\u0142ecznym, kt\u00f3re tak udanie Mizoguchi sportretowa\u0142 ju\u017c we wspomnianej <em>Elegii Naniwy<\/em>. Tak jak i tam, tutaj r\u00f3wnie\u017c oskar\u017ca on o ten niesprawiedliwy stan rzeczy spo\u0142ecze\u0144stwo, szczeg\u00f3lnie m\u0119\u017cczyzn, kt\u00f3rzy zn\u00f3w zostali zaprezentowani jako infantylni, egocentryczni i leniwi.<\/p>\n\n\n\n<p>Ponadto film mo\u017cna rozpatrywa\u0107 jako przedstawienie konfliktu na linii <em>honne-tatemae<\/em>, nie tak bardzo odmiennego od cechuj\u0105cego liczne <em>chanbary <\/em>konfliktu mi\u0119dzy <em>ninjo <\/em>a <em>giri<\/em>. <em>Honne <\/em>to sfera prywatnych uczu\u0107 i opinii, <em>tatemae <\/em>to odczucia i opinie dostosowane do potrzeb og\u00f3\u0142u i akceptowa(l)ne przez spo\u0142ecze\u0144stwo. Jako takie cz\u0119sto stoj\u0105 ze sob\u0105 w konflikcie, prowadz\u0105cym do schizofrenicznego niemal rozstroju. Dlatego te\u017c pani Yuki \u2013 jak i bohaterki licznych japo\u0144skich dramat\u00f3w \u2013 tak cz\u0119sto milczy lub nie daje zna\u0107 o swoich pragnieniach, nawet gdy jest pytana o nie wprost. Przedstawiony w produkcji dramat jest zatem r\u00f3wnie\u017c dramatem wewn\u0119trznym protagonistki; dramatem niemo\u017cno\u015bci pokonania bariery oczekiwa\u0144 i zasad spo\u0142ecznych. Strach przed wykluczeniem ka\u017ce podda\u0107 autocenzurze w\u0142asne pragnienia (<em>honne<\/em>), lecz strach przed w\u0142asnym cierpieniem nie pozwala ca\u0142kowicie odda\u0107 si\u0119 roli dyktowanej przez spo\u0142ecze\u0144stwo (<em>tatemae<\/em>). Nie mog\u0105c odnale\u017a\u0107 szcz\u0119\u015bcia, ani nawet podstawowego spokoju w \u017cadnej ze sfer, Yuki my\u015bli o samob\u00f3jstwie, kt\u00f3re w jej oczach staje si\u0119 ostatecznym wyj\u015bciem z nierozwi\u0105zywalnego kryzysu. Warto jednak doda\u0107, \u017ce zdolno\u015b\u0107 rozr\u00f3\u017cnienia tych dw\u00f3ch sfer dotyczy tylko os\u00f3b na wy\u017cszym poziomie spo\u0142ecznym, \u015bwiadomych spo\u0142ecznych konwenans\u00f3w. S\u0142u\u017cka pani Yuki, z perspektywy kt\u00f3rej widz ogl\u0105da wiele zdarze\u0144, jest pozbawiona tej zdolno\u015bci, a co za tym idzie nie musi szanowa\u0107 i pod\u0105\u017ca\u0107 drog\u0105 <em>tatemae<\/em>. Sprawia to oczywi\u015bcie, \u017ce nie potrafi zrozumie\u0107 decyzji i zachowania swojej pani. By\u0107 mo\u017ce to ona wi\u0119c jest przysz\u0142o\u015bci\u0105 japo\u0144skich kobiet.<\/p>\n\n\n\n<p>7\/10<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"609\" height=\"900\" src=\"https:\/\/velarium.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/108507-battle-of-roses-0-2000-0-3000-crop.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-123\" srcset=\"https:\/\/velarium.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/108507-battle-of-roses-0-2000-0-3000-crop.jpg 609w, https:\/\/velarium.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/108507-battle-of-roses-0-2000-0-3000-crop-203x300.jpg 203w\" sizes=\"auto, (max-width: 609px) 100vw, 609px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong><em>Battle of Roses<\/em><\/strong><br>(<em>Bara kassen<\/em>)<\/p>\n\n\n\n<p>Re\u017cyseria: Mikio Naruse<br>Scenariusz: Motosada Nishikame<br>Studio: Film Art Association, Shochiku<br>Gatunek: melodramat<\/p>\n\n\n\n<p>Obsada: Kuniko Miyake, Setsuko Wakayama, Y\u014dko Katsuragi, Koji Tsuruta, T\u014dru Abe, Mitsuo Nagata, Y\u014dko Wakasugi, Shir\u014d \u014csaka, Noriko Sengoku<\/p>\n\n\n\n<p>Opowie\u015b\u0107 o trzech siostrach, rywalizuj\u0105cych ze sob\u0105 firmach modowych i pr\u00f3bie morderstwa.<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"text-decoration: underline;\">Komentarz:<\/span> Podobnie jak w przypadku innych produkcji Mikio Narusego z 1950 roku tak\u017ce i ta wydaje si\u0119 by\u0107 bardziej intryguj\u0105ca je\u015bli rozpatruje si\u0119 j\u0105 w kontek\u015bcie przedstawienia pozycji kobiet w \u00f3wczesnym japo\u0144skim spo\u0142ecze\u0144stwie, a mniej je\u015bli przygl\u0105damy si\u0119 filmowi pod k\u0105tem og\u00f3lnego wykonania. Nie posiada on bowiem niestety szczeg\u00f3lnie wysokich ambicji artystycznych, a raczej wykazuje nieprzyjemne sk\u0142onno\u015bci do sensacyjnego prezentowania podj\u0119tego tematu. <em>The Battle of Roses<\/em> przedstawia na przyk\u0142adzie trzech bohaterek trzy mo\u017cliwe do podj\u0119cia przez \u00f3wczesne Japonki drogi \u017cyciowe: po\u015bwi\u0119cenie si\u0119 karierze, (p)oddanie si\u0119 tradycji i wyj\u015bcie za m\u0105\u017c za m\u0119\u017cczyzn\u0119, z kt\u00f3rym nie zazna si\u0119 szcz\u0119\u015bcia oraz \u201enowoczesne\u201d pr\u00f3by do\u015bwiadczenia r\u00f3\u017cnych stron \u017cycia w quasi-ma\u0142\u017ce\u0144skiej relacji.<\/p>\n\n\n\n<p>Jak przysta\u0142o na tradycjonalistyczne u rdzenia produkcje Narusego wszelkie pr\u00f3by wyj\u015bcia poza patriarchalny porz\u0105dek r\u00f3wnie\u017c i tutaj nie przynosz\u0105 pozytywnych rezultat\u00f3w. Najm\u0142odsza i \u2013 oczywi\u015bcie \u2013 najmniej ch\u0119tna do okazywania szacunku wzgl\u0119dem tradycji siostra jest zatem stale oszukiwana przez swojego partnera, w rzeczywisto\u015bci \u0142asego tylko na jej pieni\u0105dze. Ponadto okazuje si\u0119 on by\u0107 \u017conaty, a jego ma\u0142\u017conka wykorzystuje zaistnia\u0142\u0105 sytuacj\u0119 aby szanta\u017cowa\u0107 dziewczyn\u0119. Prowadz\u0105ca firm\u0119 kobieta biznesu zbyt mocno anga\u017cuje si\u0119 uczuciowo ze swoim kochankiem, podejmuje te\u017c kilka innych chybionych decyzji w \u017cyciu prywatnym, co nieunikni\u0119cie k\u0142adzie si\u0119 cieniem na jej \u017cyciu zawodowym. Mia\u017cd\u017c\u0105cym dla niej ciosem okazuje si\u0119 by\u0107 znies\u0142awiaj\u0105ca biografia, napisana przez by\u0142ego partnera najm\u0142odszej z si\u00f3str. Ostatnia z tych\u017ce wysz\u0142a za\u015b za m\u0105\u017c za pracownika firmy kosmetycznej, mimo \u017ce by\u0142a zakochana w kim\u015b innym. I cho\u0107 w przeciwie\u0144stwie do si\u00f3str niepoddaj\u0105cych si\u0119 tradycjonalistycznemu wychowaniu pocz\u0105tkowo spotykaj\u0105 j\u0105 liczne przykro\u015bci \u2013 jak alkoholizm m\u0119\u017ca czy nawet pr\u00f3ba jej zabicia przez niego \u2013 to ostatecznie jej uleg\u0142o\u015b\u0107 oraz skromna akceptacja \u201eswojej\u201d roli spo\u0142ecznej wynikaj\u0105 d\u0142ugotrwa\u0142ymi korzy\u015bciami: ma\u0142\u017ce\u0144stwo zostaje odratowane, a \u017cycie ma\u0142\u017conk\u00f3w zaczyna opiera\u0107 si\u0119 na nowonarodzonej mi\u0142o\u015bci, staj\u0105cej si\u0119 powodem uzyskania szcz\u0119\u015bcia i uczucia spe\u0142nienia.<\/p>\n\n\n\n<p>Fabu\u0142a o tak oczywistej wyk\u0142adni tematycznej \u2013 wyra\u017anie podobnej do tych z <em>The Angry Street<\/em> czy <em>White Beast \u2013<\/em> bez zaskoczenia cechuje si\u0119 pretekstowym wykorzystaniem postaci oraz umniejszaniem ich rysu psychologicznego na rzecz zawartego w filmie komentarza. Nie pomagaj\u0105 tu r\u00f3wnie\u017c nag\u0142e przeskoki mi\u0119dzy w\u0105tkami, jak i zbytnie rozbijanie skupienia widza mi\u0119dzy postaciami drugo- i trzecioplanowymi, cz\u0119sto ma\u0142o istotnymi z punktu widzenia fabularnego; sceny z ich udzia\u0142em jedynie rozrzedzaj\u0105 struktur\u0119 opowie\u015bci i powoduj\u0105 narracyjne potkni\u0119cia.<\/p>\n\n\n\n<p>6\/10<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\"\/>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"836\" height=\"1200\" src=\"https:\/\/velarium.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/242911-sasaki-kojiro-1951-0-2000-0-3000-crop.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-124\" srcset=\"https:\/\/velarium.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/242911-sasaki-kojiro-1951-0-2000-0-3000-crop.jpg 836w, https:\/\/velarium.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/242911-sasaki-kojiro-1951-0-2000-0-3000-crop-209x300.jpg 209w, https:\/\/velarium.org\/wp-content\/uploads\/2026\/04\/242911-sasaki-kojiro-1951-0-2000-0-3000-crop-768x1102.jpg 768w\" sizes=\"auto, (max-width: 836px) 100vw, 836px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p><strong><em>Sasaki Kojiro<\/em><\/strong><br>(<em>Sasaki Kojir\u014d<\/em>)<\/p>\n\n\n\n<p>Re\u017cyseria: Hiroshi Inagaki<br>Scenariusz: Hiroshi Inagaki, Kenr\u014d Matsuura, Genzo Murakami<br>Studio: Toho, Morita Productions<br>Gatunek: dramat, chanbara, jidaigeki<\/p>\n\n\n\n<p>Obsada: Tomoemon Otani, Ry\u014dtar\u014d Mizushima, Kamatari Fujiwara, Hideko Takamine, Toshir\u014d Mifune, Yoshio Kosugi, Hisako Yamane, Sh\u00f4ji Kiyokawa, Shin Tokudaiji, Yuriko Hamada, Ry\u016bnosuke Tsukigata, Reisaburo Yamamoto, Ko Mihashi, Eijir\u014d Yanagi<\/p>\n\n\n\n<p>Oryginalnie wydany w trzech cz\u0119\u015bciach:<br>cz\u0119\u015b\u0107 pierwsza zaj\u0119\u0142a trzecie, a cz\u0119\u015b\u0107 druga czwarte miejsce w japo\u0144skim box offisie w 1950 roku. Cz\u0119\u015b\u0107 trzecia zaj\u0119\u0142a dziewi\u0105te miejsce w japo\u0144skim box offisie w 1951 roku. Obecnie dost\u0119pna jest jedynie skr\u00f3cona wersja trylogii w postaci jednego filmu.<\/p>\n\n\n\n<p>Historia \u017cycia Sasakiego Kojiro, s\u0142ynnego szermierza i nemezis Musashiego Miyamoty.<\/p>\n\n\n\n<p><span style=\"text-decoration: underline;\">Komentarz:<\/span> Scenariusz produkcji powsta\u0142 na podstawie publikowanej w gazecie odcinkowej powie\u015bci autorstwa Genzo Murakamiego.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a>Posta\u0107 Sasakiego w produkcjach o Miyamocie pozostaje zwykle \u2013 z oczywistych powod\u00f3w \u2013 w cieniu g\u0142\u00f3wnego bohatera i jest albo ograniczana do roli wa\u017cnego antagonisty, albo do postaci, jakiej arogancja i duma okaza\u0142y si\u0119 zgubne. Niew\u0105tpliwie jednak inherentny w charakterystyce Sasakiego jest r\u00f3wnie\u017c tragizm i to w\u0142a\u015bnie na tragicznym rysie postanowi\u0142 skupi\u0107 si\u0119 w swojej trylogii Inagaki. W tym kontek\u015bcie (anty)bohater jawi si\u0119 jako posta\u0107 pozytywna, ograniczana niesprawiedliwymi uwarunkowaniami spo\u0142ecznymi i targana sprzecznymi emocjami; Miyamoto tymczasem nabiera cech zamkni\u0119tego w sobie brutala, kt\u00f3ry wy\u0142ania si\u0119 w filmie trzykrotnie z drewnianym, nieociosanym \u201emieczem\u201d, roztrzaskuj\u0105c czaszki swoich rywali.<\/p>\n\n\n\n<p><a><\/a>Jedn\u0105 z fizycznych cech charakterystycznych i zarazem cech wyra\u017anie stoj\u0105cych w opozycji do stereotypowo m\u0119skiego Miyamoty jest niemal dziewcz\u0119ca uroda Sasakiego. Posiada delikatne rysy twarzy, nienaganne uczesanie, jego maniery s\u0105 subtelniejszej natury, wybuchy w\u015bciek\u0142o\u015bci maj\u0105 rys histeryczny, opr\u00f3cz tego zawsze przyodziany jest w bia\u0142\u0105 szat\u0119, tak\u017ce odr\u00f3\u017cniaj\u0105c\u0105 go od najwi\u0119kszego rywala. Inagaki zachowuje klasyczny obraz postaci, lecz nie po to aby sugerowa\u0107 pr\u00f3\u017cno\u015b\u0107, szale\u0144stwo czy poddawa\u0107 w w\u0105tpliwo\u015b\u0107 seksualn\u0105 orientacj\u0119 bohatera, a po ty by silniej podkre\u015bli\u0107 jego delikatno\u015b\u0107, kt\u00f3r\u0105 jest zmuszony zdusi\u0107 aby rozwin\u0105\u0107 w sobie zdolno\u015bci szermiercze.<\/p>\n\n\n\n<p>Pogo\u0144 Sasakiego za s\u0142aw\u0105, a nawet jego prywatne problemy zaprezentowane s\u0105 z i\u015bcie epickim rozmachem. Cho\u0107 nie mamy niestety mo\u017cliwo\u015bci obejrzenia pe\u0142nej wersji filmu, to i tak ci\u0119\u017cko nie zachwyci\u0107 si\u0119 licznymi przygodami, jakie prze\u017cywa protagonista. Od wyzywania na pojedynki mistrz\u00f3w szermierki, poprzez zyskanie statusu samuraja, przyja\u017a\u0144 z ninja, wzbogacaj\u0105cym obraz o komediowe akcenty, po mi\u0142o\u015b\u0107 z tancerk\u0105 i przygod\u0119 z ksi\u0119\u017cniczk\u0105 z Kr\u00f3lestwa Ryukyu, za\u0142o\u017cenie w\u0142asnej szko\u0142y fechtunku, a\u017c do feralnego pojedynku z Miyamoto Musashim \u2013 poznajemy Sasakiego niemal z ka\u017cdej strony.<\/p>\n\n\n\n<p>Film Inagakiego nale\u017cy pochwali\u0107 tak\u017ce z powodu \u015bwietnych kreacji aktorskich: Otaniego, aktora <em>kabuki<\/em>, specjalizuj\u0105cego si\u0119 w \u017ce\u0144skich rolach; pojawiaj\u0105cego si\u0119 w dw\u00f3ch scenach Mifune w roli samego Miyamoty na kilka lat zanim zagra\u0142 go w nagrodzonej Oscarem trylogii <em>Samuraj<\/em>; jak zawsze doskona\u0142ej Takamine w roli ksi\u0119\u017cniczki, znaj\u0105cej <em>kung-fu<\/em> (niestety jej zdolno\u015bci sztuk walki nie pokazano na ekranie).<\/p>\n\n\n\n<p><em>Kojiro Sasaki <\/em>&#8211; co warto podkre\u015bli\u0107 &#8211; stanowi\u0142 wielki powr\u00f3t <em>chanbary <\/em>do japo\u0144skich kin po trwaj\u0105cej ok. 5 lat przerwie, spowodowanej mi\u0119dzy innymi niech\u0119ci\u0105 do gatunku przez ameryka\u0144skiego okupanta kraju. St\u0105d nie mo\u017ce dziwi\u0107 rozmach produkcji, objawiaj\u0105cy si\u0119 cho\u0107by w fakcie realizacji jej w formie trylogii. Jako taka stanowi ona te\u017c pierwszy powojenny obraz, w jakim pojawia si\u0119 Musashi Miyamoto, wp\u0142ywaj\u0105c tym samym na jego popkulturowy wizerunek na kolejne lata (zapocz\u0105tkowany w 1935 roku przez pisarza Eijiego Yoshikaw\u0119).<\/p>\n\n\n\n<p>Jako \u017ce obraz by\u0142 pomy\u015blany jako produkcja g\u0142\u00f3wnego nurtu ci\u0119\u017cko doszukiwa\u0107 si\u0119 w nim problematycznej zawarto\u015bci w kontekstach spo\u0142ecznym czy politycznym. Pomy\u015blany jako przedstawienie sylwetki i rehabilitacja w (pop)kulturze postaci Sasakiego prezentuje si\u0119 raczej jako komentarz dotycz\u0105cy tragizmu \u017cycia, konfliktowej natury cz\u0142owieka i determinizmu spo\u0142ecznego. Pod pewnym wzgl\u0119dem mo\u017cna go te\u017c interpretowa\u0107 jako negatywny obraz zbytniego ulegania w\u0142asnym aspiracjom. Sasaki jest postaci\u0105 honorow\u0105 i ambitn\u0105, ale to w\u0142a\u015bnie te jego cechy decyduj\u0105 o jego zgubie i niemo\u017cliwo\u015bci zrealizowania plan\u00f3w. W tym kontek\u015bcie opowie\u015b\u0107 o szermierzu jawi si\u0119 te\u017c jako wizja nieprzewidywalno\u015bci \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n<p>Jak przysta\u0142o na produkcj\u0119 <em>chanbara<\/em> do\u015b\u0107 obficie prezentuje ona tak\u017ce sceny walk szermierczych; te s\u0105 wystudiowane, mniej o realistycznym, a silniej o teatralnym rodowodzie. Jest du\u017co wyolbrzymionych gest\u00f3w, zwracania uwagi widza na natur\u0119, zas\u0142aniania postaci walcz\u0105cych czy skupiania si\u0119 na ich cieniach. Inagaki bardziej przejmuje si\u0119 estetyczn\u0105 stron\u0105 sztuk walki, przy czym mniej istotne s\u0105 dla niego sceny star\u0107 jako takich, lecz ich wynik, popychaj\u0105cy fabu\u0142\u0119 do przodu i nadaj\u0105cy postaciom dodatkowych motywacji. Nie oznacza to, \u017ce brak tu interesuj\u0105cych choreografii czy utrzymywania widza w napi\u0119ciu; wr\u0119cz przeciwnie bardzo cz\u0119sto Inagaki generuje ca\u0142kiem spory suspens, co jest tym bardziej warte pochwa\u0142y, \u017ce widz od samego pocz\u0105tku zna przecie\u017c zako\u0144czenie filmu.<\/p>\n\n\n\n<p>7\/10<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Seria Panorama kina japo\u0144skiego ma za zadanie zebra\u0107 i pokr\u00f3tce om\u00f3wi\u0107 wszystkie produkcje japo\u0144skie powsta\u0142e od roku 1948, jakie s\u0105 dost\u0119pne z angielskimi t\u0142umaczeniami (i kilka, jakie nie s\u0105). Fencing Master(Tateshi Danpei; dos\u0142.: Choreograf scen szermierczych Danpei) Re\u017cyseria: Masahiro MakinoScenariusz: Akira Kurosawa, Yukinobu HasegawaStudio: Toyoko EigaGatunek: dramat Obsada: Utaemon Ichikawa, Isuzu Yamada, Entatsu Yokoyama, Chiaki [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":13,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5,6],"tags":[],"class_list":["post-119","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-kino","category-panorama-kina-japonskiego"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/velarium.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/119","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/velarium.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/velarium.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/velarium.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/velarium.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=119"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/velarium.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/119\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":125,"href":"https:\/\/velarium.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/119\/revisions\/125"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/velarium.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/13"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/velarium.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=119"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/velarium.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=119"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/velarium.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=119"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}